Je verwarmingskosten verlagen zonder te verbouwen doe je met drie soorten maatregelen: de thermostaat slimmer instellen (lager, en ’s nachts en bij afwezigheid nog lager), warmte binnenhouden (tocht dichten, gordijnen, radiatorfolie) en je cv-installatie efficiënter laten werken (ontluchten, aanvoertemperatuur omlaag). Geen van deze stappen vraagt een verbouwing, en de meeste kosten weinig of niets.
In het kort: elke graad lager scheelt gas, de grootste winst zit in de uren dat je slaapt of weg bent, en een hr-ketel werkt het zuinigst op een lage aanvoertemperatuur. Blijf wel ventileren: een vochtig huis voelt kouder en is ongezond.
1. De thermostaat: de goedkoopste besparing
Zet hem een graad lager
Hoe kleiner het verschil tussen binnen- en buitentemperatuur, hoe minder warmte je huis verliest. Een graad lager voel je vaak nauwelijks, zeker met een trui aan of een plaid op de bank, maar je ziet het wel terug op de gasrekening. Probeer het een week: went het, ga dan nog een halve graad omlaag.
Verlaag ’s nachts en als je weg bent
Een uur voor het slapengaan kan de thermostaat al omlaag; het huis koelt langzaam af. Ben je overdag weg, zet hem dan ook lager. Het idee dat opwarmen ‘meer kost dan het oplevert’ klopt voor de meeste huizen niet: een huis dat koeler is, verliest minder warmte. Alleen bij sommige vloerverwarmingen en warmtepompen is een kleine verlaging beter, omdat die traag reageren. Kijk daarvoor in de handleiding of vraag je installateur.
Programmeer, zodat je het niet vergeet
Met een klokthermostaat of slimme thermostaat stel je een vast dag- en nachtprogramma in. Een slimme thermostaat kan ook zien of je thuis bent, maar het belangrijkste is dat er een programma op staat dat bij jouw ritme past.
2. Warmte binnenhouden
- Tocht dichten. Kieren bij deuren, ramen, de brievenbus en de kruipluik laten veel warme lucht weg. Hoe je die zelf dicht, lees je in tocht tegengaan: kieren en naden zelf dichten.
- Gordijnen dicht als het donker wordt. Dikke, goed sluitende gordijnen werken als een extra isolatielaag voor het raam. Laat ze niet over de radiator hangen, anders gaat de warmte achter het gordijn naar het raam.
- Radiatorfolie. Folie of isolatieplaat met een reflecterende kant achter radiatoren tegen een buitenmuur kaatst warmte terug de kamer in. Goedkoop en in een uurtje gedaan.
- Deuren dicht. Houd de deur tussen woonkamer en gang of trap dicht, zodat warmte niet naar boven of naar onverwarmde ruimtes verdwijnt.
- Radiatoren vrijhouden. Een bank of kast direct voor de radiator houdt warmte tegen. Een paar centimeter ruimte maakt al verschil.
3. De cv-installatie efficiënter maken
Radiatoren ontluchten
Borrelt het in de leidingen of wordt een radiator bovenin niet warm, dan zit er lucht in. Ontluchten doe je met een ontluchtingssleuteltje bij het ventiel bovenaan de radiator, met de cv-pomp uit. Vul daarna de cv-installatie bij tot de druk weer goed is; die staat meestal aangegeven op de ketel of in de handleiding.
Aanvoertemperatuur verlagen
Veel cv-ketels staan standaard op een hoge aanvoertemperatuur, bijvoorbeeld 80 of 90 graden. Een hr-ketel werkt het zuinigst als het water dat terugkomt koel genoeg is om de restwarmte uit de rookgassen te halen. Dat lukt beter met een lagere aanvoertemperatuur. Veel huizen blijven met een aanvoertemperatuur van 60 graden of lager prima warm, al duurt opwarmen dan wat langer. Probeer het stapsgewijs in het najaar. Wordt het huis bij strenge kou niet meer warm, zet hem dan weer iets hoger. Twijfel je over de instellingen, vraag het je installateur bij het onderhoud.
Waterzijdig inregelen
Worden sommige radiatoren veel sneller warm dan andere, dan is de installatie waarschijnlijk niet goed ingeregeld. Een installateur kan de doorstroming per radiator afstellen, zodat alle ruimtes evenwichtig warm worden en de ketel zuiniger werkt. Dit is geen verbouwing, maar wel werk voor een vakman.
Laat de ketel onderhouden
Een goed afgestelde ketel werkt efficiënter en veiliger. Laat hem volgens het advies van de fabrikant of installateur periodiek controleren.
Per kamer: wat is een redelijke temperatuur?
| Ruimte | Aanpak |
|---|---|
| Woonkamer | De thermostaat staat hier; kies de laagste temperatuur die nog comfortabel is. |
| Slaapkamers | Koeler dan de woonkamer; radiatorknop laag, deur dicht. Wel ventileren tegen vocht. |
| Badkamer | Kort warm tijdens het douchen, daarna laag en ventileren. |
| Hal, trap, zolder | Zo laag als kan, deuren naar warme ruimtes dicht. |
| Thuiswerkplek | Liever één kamer warm dan het hele huis; een warme trui of voetenwarmer helpt. |
Tip: zet de radiatorknoppen in kamers die je weinig gebruikt laag, maar niet helemaal dicht als het vriest. Dan voorkom je bevroren leidingen en schimmel door koude muren.
Vergeet ventileren niet
Besparen betekent niet het huis dichttimmeren. Koken, douchen, ademen en wasgoed drogen brengt veel vocht in huis. Vochtige lucht voelt kouder aan en kost meer energie om op te warmen, en kan schimmel geven. Laat ventilatieroosters open en zet de mechanische ventilatie (als je die hebt) op de juiste stand. Na het douchen en koken even extra ventileren is beter dan de hele dag een raam op een kier.
Waar begin je?
- Deze week: thermostaat een graad lager en een nachtprogramma instellen.
- Dit weekend: tochtstrips, radiatorfolie achter radiatoren tegen buitenmuren, radiatoren ontluchten.
- Bij het volgende onderhoud: vraag de installateur naar de aanvoertemperatuur en het inregelen.
Warm water is na verwarmen vaak de tweede gasverbruiker; lees daarom ook wat korter douchen oplevert. Alle tips staan op energie besparen.
Veelgestelde vragen
Is het zuiniger om de verwarming de hele dag op dezelfde temperatuur te laten?
Voor de meeste huizen met radiatoren en een cv-ketel niet. Een huis dat koeler is, verliest minder warmte, dus ’s nachts en bij afwezigheid verlagen bespaart gas. Bij vloerverwarming en warmtepompen reageert het systeem traag; daar is een kleine of geen nachtverlaging vaak beter.
Werkt radiatorfolie echt?
Het helpt vooral bij radiatoren tegen een slecht geïsoleerde buitenmuur. De folie kaatst warmte terug de kamer in in plaats van dat de muur hem opneemt. Het is goedkoop en makkelijk aan te brengen, maar de besparing per radiator is bescheiden.
Kan ik de aanvoertemperatuur van mijn ketel zelf aanpassen?
Bij veel ketels wel, via het bedieningspaneel of de thermostaat. Hoe dat precies werkt, staat in de handleiding. Doe het stapsgewijs en kijk of het huis warm genoeg blijft. Weet je het niet zeker, vraag het je installateur.
Bespaart een elektrisch kacheltje geld?
Alleen als je daarmee kortdurend één kleine ruimte verwarmt in plaats van het hele huis. Elektrisch verwarmen met een gewone kachel is per hoeveelheid warmte meestal duurder dan met een cv-ketel of warmtepomp. Reken het uit met de rekenhulp voor stroomverbruik.
